مدیریت صنعتی، مسیر کاهش اتلاف و افزایش رقابت‌پذیری صنایع است

سمیه کریمی-صدای نکا؛سیدعلی حدیقی عضو هیات علمی گروه مدیریت صنعتی دانشگاه علوم و فنون مازندران امروز در پاسخ به پرسشی درباره نقش آموزش و پژوهش در مدیریت صنعتی، گفت: بسیاری از واحدهای تولیدی و صنعتی کشور، به‌ویژه صنایع استان مازندران، با سه چالش اصلی شامل اتلاف منابع، نوسان کیفیت و تصمیم‌گیری غیرمبتنی بر داده مواجه هستند.

وی افزود: ضایعات مواد اولیه، زمان‌های تلف‌شده، ظرفیت بلااستفاده ماشین‌آلات و مصرف نامناسب انرژی، هزینه تمام‌شده تولید را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، نبود استانداردسازی فرآیندها موجب نوسان کیفیت محصولات و کاهش توان رقابتی صنایع می‌شود.

حدیقی ادامه داد: یکی دیگر از مشکلات، تصمیم‌گیری مدیریتی بدون استفاده کافی از داده‌های واقعی خط تولید است؛ در حالی که مدیریت صنعتی می‌تواند با ایجاد سازوکارهای داده‌محور، تصمیم‌گیری را از اتکا به حدس و تجربه صرف به سمت تحلیل علمی هدایت کند.

استفاده از روش‌های علمی برای کاهش اتلاف

مدیر گروه مدیریت صنعتی دانشگاه علوم و فنون مازندران با اشاره به ابزارهای علمی این رشته اظهار کرد: مطالعه زمان و حرکت، نمودار جریان فرآیند، تولید ناب و شش سیگما از جمله روش‌هایی هستند که می‌توانند برای شناسایی فعالیت‌های بدون ارزش افزوده، کاهش اتلاف و کنترل نوسان کیفیت مورد استفاده قرار گیرند.

وی همچنین برنامه‌ریزی و کنترل تولید و تحقیق در عملیات را از ابزارهای مؤثر برای بهینه‌سازی زمان‌بندی تولید، مدیریت موجودی و تخصیص منابع عنوان کرد و گفت: مدل‌هایی مانند EOQ و سیستم JIT می‌توانند در کاهش هزینه‌های موجودی و افزایش کارایی فرآیند تولید نقش داشته باشند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم و فنون مازندران افزود: در کنار این موارد، توجه به ارگونومی و عوامل انسانی نیز می‌تواند با کاهش خطاهای انسانی و افزایش راندمان نیروی کار، بخشی از ضایعات فرآیند تولید را کاهش دهد.

داده؛ مبنای تصمیم‌گیری در کارخانه

حدیقی با اشاره به اهمیت فناوری‌های مدیریتی گفت: استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت تولید مانند MES و ERP و همچنین تحلیل داده، امکان ایجاد ارتباط مستمر میان اطلاعات خط تولید و تصمیم‌های مدیریتی را فراهم می‌کند.

وی بیان کرد: هدف دانشگاه نباید صرفاً انتقال مفاهیم نظری باشد، بلکه دانشجویان مدیریت صنعتی باید بتوانند آموخته‌های خود را در مواجهه با مسائل واقعی صنعت به کار بگیرند.

حدیقی گفت: در کلاس‌ها و پروژه‌های تحصیلات تکمیلی تلاش می‌شود دانشجویان ابزارهای مدیریت صنعتی را روی داده‌های واقعی کارخانه‌های همکار پیاده‌سازی کنند تا آموزش و پژوهش دانشگاهی به حل مسائل عملی واحدهای تولیدی منجر شود.

ساخت مازندران می‌تواند به یک برند رقابتی تبدیل شود

وی با اشاره به نتایج اجرای نظام‌مند مدیریت صنعتی در واحدهای تولیدی استان اظهار کرد: کاهش هزینه تمام‌شده، افزایش رقابت‌پذیری صنایع، بهبود یکنواختی کیفیت محصولات و افزایش اعتماد به برند «ساخت مازندران» از مهم‌ترین دستاوردهای این رویکرد خواهد بود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم و فنون مازندران افزود: واحدهای صنعتی کارآمدتر، توان بیشتری برای بقا و توسعه دارند و این مسئله می‌تواند به پایداری اشتغال در استان کمک کند.

وی ادامه داد: در سطح کلان نیز افزایش بهره‌وری صنعتی می‌تواند زمینه‌ساز رشد اقتصادی واقعی استان و کاهش وابستگی به واردات محصولات مشابه باشد.

فاصله صنایع موفق با سایر واحدها در بهبود مستمر است

حدیقی در جمع‌بندی سخنان خود، مدیریت صنعتی را دانش استفاده هوشمندانه از منابع محدود دانست و گفت: فاصله میان یک واحد تولیدی متوسط و یک واحد تولیدی برتر، در بسیاری از موارد نه در سرمایه‌گذاری‌های کلان، بلکه در دقت فرآیندها، انضباط داده‌محور و استمرار بهبود مستمر شکل می‌گیرد.

وی با تأکید بر ظرفیت‌های متنوع صنعتی مازندران خاطرنشان کرد: این استان می‌تواند به الگویی از تحول علمی در صنعت کشور تبدیل شود؛ به شرط آنکه ارتباط دانشگاه و صنعت از سطح شعار فراتر رفته و به یک رویه پایدار و نهادینه تبدیل شود.

معاون اداری، مالی و پشتیبانی دانشگاه علوم و فنون مازندران در پایان ابراز امیدواری کرد که دستاوردهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه در آینده به نتایج عینی در خطوط تولید استان منجر شود و در مسیر توسعه پایدار مازندران و کشور مورد استفاده قرار گیرد.